Τι είναι η αιμορροϊδοπάθεια;
Η αιμορροϊδοπάθεια είναι η συμπτωματική διόγκωση και πτώση των φυσιολογικών αιμορροϊδικών πλεγμάτων — αγγειακών δομών που υπάρχουν φυσιολογικά στο πρωκτικό κανάλι και συμβάλλουν στην εγκράτεια. Διακρίνεται σε εσωτερικές (μέσα στο πρωκτικό κανάλι, χωρίς πόνο, με αιμορραγία) και εξωτερικές (στην περιοχή της εξωτερικής εδρικής περιοχής, επώδυνες σε θρόμβωση).
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες ταξινομούνται σε 4 στάδια ανάλογα με τον βαθμό πρόπτωσης. Η θεραπεία εξατομικεύεται με βάση το στάδιο, τα συμπτώματα και την επιθυμία του ασθενούς.
Πόσο συχνή είναι;
Η αιμορροϊδοπάθεια αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις του δυτικού κόσμου. Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον το 40% του ενήλικου πληθυσμού θα εμφανίσει συμπτώματα κάποια στιγμή της ζωής του, με κορύφωση στις ηλικίες 45–65 ετών.
Παρά τη συχνότητα, μόνο το 10–15% θα ζητήσει ιατρική βοήθεια — γεγονός που οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση και χρόνια προβλήματα. Η σύσταση είναι η έγκαιρη αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αιμορραγία.
Πώς εκδηλώνεται;
Τα κυριότερα συμπτώματα της αιμορροϊδοπάθεια είναι:
- Ανώδυνη, ζωηρή κόκκινη αιμορραγία κατά την αφόδευση.
- Πρόπτωση μάζας από την έδρα, που μπορεί να αυτοϋφίεται ή να χρειάζεται δακτυλική ανάταξη.
- Κνησμός και αίσθημα δυσφορίας στην περιοχή.
- Αίσθημα ατελούς κένωσης ή βάρους.
- Πόνος (κυρίως σε θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα).
- Έκκριση βλεννώδους υγρού.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η σωστή διάγνωση απαιτεί προσεκτική κλινική εξέταση και αποκλεισμό άλλων αιτιών αιμορραγίας:
- Επισκόπηση και δακτυλική εξέταση πρωκτού.
- Πρωκτοσκόπηση (anoscopy) — η εξέταση εκλογής για εσωτερικές αιμορροΐδες.
- Ορθοσκόπηση ή σιγμοειδοσκόπηση για αποκλεισμό άλλης αιτίας αιμορραγίας.
- Πλήρης κολονοσκόπηση σε ασθενείς >40–45 ετών, σε αλλαγή κενώσεων, ή σε οικογενές ιστορικό καρκίνου.
- Σταδιοποίηση (Goligher I-IV) για τον σχεδιασμό της θεραπείας.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
Δεν υπάρχει ξεκάθαρη μονογονιδιακή προδιάθεση, αλλά η ύπαρξη αδύναμου συνδετικού ιστού και αυξημένης φλεβικής πίεσης παίζουν σημαντικό ρόλο. Παρατηρείται οικογενής συγκέντρωση.
- Οικογενές ιστορικό αιμορροϊδοπάθειας.
- Δυσκοιλιότητα ή χρόνια διάρροια.
- Χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών και υγρών.
- Εγκυμοσύνη και τοκετός.
- Παρατεταμένη όρθια ή καθιστή στάση (φύση εργασίας).
- Παχυσαρκία, καθιστική ζωή.
- Άρση βάρους και χρόνια αύξηση ενδοκοιλιακής πίεσης.
Σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές
Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής εξατομικεύεται για κάθε ασθενή, με βάση το στάδιο της νόσου, την ανατομία, τις συνυπάρχουσες παθήσεις και την επιθυμία του.
Συντηρητική Αντιμετώπιση
Πρώτη γραμμή για στάδια Ι και ΙΙ. Περιλαμβάνει αλλαγές διατροφής (αύξηση φυτικών ινών και υγρών), τοπικές αλοιφές, υπόθετα, sitz baths και αναίμακτες τεχνικές (απολίνωση με ελαστικό δακτύλιο, σκληροθεραπεία, φωτοθεραπεία IRC).
Σταπλερική Αιμορροϊδοπηξία (PPH / THD)
Για στάδια ΙΙ και ΙΙΙ. Αποκαθιστά την ανατομία χωρίς εξωτερική τομή. Στην τεχνική THD (Trans-anal Hemorrhoidal Dearterialization), εντοπίζονται και απολινώνονται οι αρτηρίες με υπερηχογραφική καθοδήγηση. Σημαντικά λιγότερος πόνος σε σχέση με την κλασική τεχνική.
Αιμορροϊδεκτομή (Milligan-Morgan)
Η χρυσή τεχνική για στάδια ΙΙΙ–ΙV, μεγάλες ή θρομβωμένες αιμορροΐδες. Αφαίρεση των αιμορροϊδικών πλεγμάτων με ασφαλή τεχνική. Σύγχρονες παραλλαγές με ενεργειακές συσκευές (LigaSure, Harmonic) μειώνουν τον πόνο και την αιμορραγία.
Συχνές ερωτήσεις ασθενών
Είναι επικίνδυνη η αιμορραγία από τις αιμορροΐδες;
Σπάνια προκαλεί σοβαρή απώλεια αίματος, αλλά κάθε αιμορραγία από την έδρα πρέπει να αξιολογείται για αποκλεισμό άλλης αιτίας (κυρίως νεοπλασίας), ιδίως μετά τα 40.
Πονάει η αιμορροϊδεκτομή;
Με τις σύγχρονες τεχνικές (σταπλερική, THD, χρήση ενεργειακών συσκευών) ο μετεγχειρητικός πόνος έχει μειωθεί σημαντικά. Σωστή αναλγησία και πρωτόκολλο ανάρρωσης κάνουν την επέμβαση πολύ πιο ανεκτή.
Θα ξαναβγάλω αιμορροΐδες μετά την επέμβαση;
Τα ποσοστά υποτροπής εξαρτώνται από την τεχνική και από τη συνέχιση των τροποποιήσεων του τρόπου ζωής. Με σωστή διατροφή και αποφυγή δυσκοιλιότητας, οι περισσότεροι ασθενείς παραμένουν χωρίς συμπτώματα για χρόνια.