Ο καρκίνος του στομάχου συχνά δίνει ασαφή συμπτώματα στην αρχή (δυσπεψία, πρώιμος κορεσμός, δυσφορία), γι' αυτό η έγκαιρη διερεύνηση επίμονων ενοχλήσεων έχει σημασία. Σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι η χρόνια λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori). Η διάγνωση γίνεται κυρίως με γαστροσκόπηση και βιοψία, ενώ η σταδιοποίηση με αξονική και άλλες εξετάσεις. Η θεραπεία είναι πολυπαραγοντική και εξατομικευμένη: από ενδοσκοπική αφαίρεση σε πολύ πρώιμους όγκους ή χειρουργική (γαστρεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό), έως συνδυασμό περιεγχειρητικής χημειοθεραπείας και χειρουργικής, και συστηματικές/στοχευμένες θεραπείες στη νόσο προχωρημένου σταδίου. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από διεπιστημονική ομάδα.
Ο καρκίνος του στομάχου είναι ύπουλος, γιατί στα πρώτα στάδια συχνά δεν δίνει χαρακτηριστικά συμπτώματα — ή δίνει ενοχλήσεις που εύκολα αποδίδονται σε «απλή δυσπεψία». Η καλή είναι ότι, όταν διαγνωστεί έγκαιρα, οι επιλογές θεραπείας είναι σημαντικά περισσότερες.
Τι είναι ο καρκίνος του στομάχου
Πρόκειται για κακοήθη όγκο που ξεκινά από το τοίχωμα του στομάχου (συχνότερα αδενοκαρκίνωμα). Μπορεί να αναπτυχθεί σε διάφορα σημεία του στομάχου και, αν δεν αντιμετωπιστεί, να επεκταθεί σε γειτονικά όργανα, λεμφαδένες ή στο περιτόναιο.
Παράγοντες κινδύνου
- Λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori) — από τους σημαντικότερους παράγοντες.
- Διατροφή πλούσια σε αλάτι, καπνιστά και συντηρημένα τρόφιμα, φτωχή σε φρούτα και λαχανικά.
- Κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
- Οικογενειακό/κληρονομικό ιστορικό, χρόνια ατροφική γαστρίτιδα, προηγούμενη γαστρική επέμβαση, αυξημένη ηλικία.
Συμπτώματα και σημεία συναγερμού
Στα αρχικά στάδια τα συμπτώματα είναι ασαφή: δυσπεψία, πρώιμος κορεσμός, δυσφορία στο επιγάστριο. Χρειάζονται άμεση διερεύνηση σημεία όπως: ανεξήγητη απώλεια βάρους, αναιμία, δυσκολία στην κατάποση, επίμονοι έμετοι ή αίμα (μέλαινες κενώσεις ή αιματέμεση).
Διάγνωση και σταδιοποίηση
Η γαστροσκόπηση με βιοψία είναι η βασική εξέταση για τη διάγνωση. Για τη σταδιοποίηση χρησιμοποιούνται αξονική τομογραφία και, κατά περίπτωση, ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα, PET/CT ή διαγνωστική λαπαροσκόπηση, ώστε να σχεδιαστεί η κατάλληλη θεραπεία.
Θεραπεία
Η αντιμετώπιση είναι πολυπαραγοντική και εξαρτάται από το στάδιο:
- Πολύ πρώιμοι όγκοι: σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενδοσκοπική αφαίρεση του βλεννογόνου.
- Εντοπισμένη νόσος: χειρουργική αφαίρεση (μερική ή ολική γαστρεκτομή) με λεμφαδενικό καθαρισμό. Σε κατάλληλες περιπτώσεις γίνεται λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά.
- Τοπικά προχωρημένη νόσος: συχνά περιεγχειρητική χημειοθεραπεία (πριν και μετά τη χειρουργική).
- Προχωρημένη/μεταστατική νόσος: συστηματικές θεραπείες (χημειοθεραπεία, στοχευμένες θεραπείες όπως έναντι HER2, ανοσοθεραπεία). Σε επιλεγμένες περιπτώσεις περιτοναϊκής νόσου μπορεί να εξεταστεί CRS/HIPEC.
Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση
Βοηθούν η εκρίζωση του H. pylori όταν ανιχνεύεται, η ισορροπημένη διατροφή με λιγότερο αλάτι και περισσότερα φρούτα/λαχανικά, η διακοπή του καπνίσματος και ο περιορισμός του αλκοόλ. Κυρίως, η έγκαιρη γαστροσκόπηση σε επίμονα ή ανησυχητικά συμπτώματα σώζει χρόνο — και ζωές. Δείτε αναλυτικά τη σελίδα για τον καρκίνο στομάχου και τις υπηρεσίες.
Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα του καρκίνου στομάχου;
Συχνά είναι ασαφή και μη ειδικά στην αρχή: δυσπεψία, πρώιμο αίσθημα κορεσμού, δυσφορία στο επιγάστριο. Αργότερα μπορεί να εμφανιστούν απώλεια βάρους, αναιμία, δυσκολία στην κατάποση ή έμετοι. Τα επίμονα συμπτώματα πρέπει να διερευνώνται.
Τι ρόλο παίζει το ελικοβακτηρίδιο (H. pylori);
Είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου· η χρόνια λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε αλλοιώσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο. Η εκρίζωσή του μειώνει τον κίνδυνο και συνιστάται σε κατάλληλες περιπτώσεις.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Κυρίως με γαστροσκόπηση και λήψη βιοψίας. Η σταδιοποίηση συμπληρώνεται με αξονική τομογραφία και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα ή διαγνωστική λαπαροσκόπηση.
Ποια είναι η θεραπεία;
Εξαρτάται από το στάδιο: από ενδοσκοπική αφαίρεση (σε πολύ πρώιμους όγκους) ή χειρουργική (γαστρεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό), έως συνδυασμό περιεγχειρητικής χημειοθεραπείας με χειρουργική, και συστηματικές ή στοχευμένες θεραπείες στη νόσο προχωρημένου σταδίου. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από διεπιστημονική ομάδα.
Χρειάζεται πάντα να αφαιρεθεί όλο το στομάχι;
Όχι. Η έκταση της επέμβασης (μερική ή ολική γαστρεκτομή) εξαρτάται από τη θέση και το στάδιο του όγκου, ενώ πολύ πρώιμοι όγκοι μπορεί να αντιμετωπιστούν ενδοσκοπικά. Η απόφαση εξατομικεύεται.