Το PIPAC (Pressurized IntraPeritoneal Aerosol Chemotherapy) είναι μια ελάχιστα επεμβατική, λαπαροσκοπική τεχνική που χορηγεί χημειοθεραπεία με τη μορφή αερολύματος υπό πίεση μέσα στην κοιλιά, για ασθενείς με περιτοναϊκές μεταστάσεις. Σε αντίθεση με το HIPEC —που γίνεται στο πλαίσιο μεγάλης κυτταρομειωτικής χειρουργικής με θεραπευτικό στόχο όταν είναι εφικτή η πλήρης αφαίρεση— το PIPAC είναι επαναλήψιμο και απευθύνεται συνήθως σε πιο προχωρημένη περιτοναϊκή νόσο που δεν είναι κατάλληλη για πλήρη κυτταρομείωση, κυρίως για έλεγχο της νόσου και των συμπτωμάτων. Το αερόλυμα υπό πίεση επιτρέπει πιο ομοιόμορφη κατανομή και καλύτερη διείσδυση με χαμηλότερες δόσεις. Πρόκειται για εξειδικευμένη, αναδυόμενη μέθοδο· η ένταξη γίνεται από διεπιστημονική ομάδα, συχνά στο πλαίσιο εξατομικευμένου πλάνου ή μελετών.
Η αντιμετώπιση της περιτοναϊκής νόσου έχει εμπλουτιστεί τα τελευταία χρόνια με νέες, εξειδικευμένες προσεγγίσεις. Μία από αυτές είναι το PIPAC — μια ελάχιστα επεμβατική μέθοδος χορήγησης χημειοθεραπείας που συμπληρώνει, χωρίς να αντικαθιστά, τις υπάρχουσες θεραπείες.
Τι είναι το PIPAC
Το PIPAC (Pressurized IntraPeritoneal Aerosol Chemotherapy — χημειοθεραπεία αερολύματος υπό πίεση) χορηγεί χημειοθεραπευτικά φάρμακα μέσα στην κοιλιά, με τη μορφή λεπτού αερολύματος υπό πίεση, κατά τη διάρκεια μιας λαπαροσκόπησης. Η πίεση και η μορφή του αερολύματος βοηθούν το φάρμακο να κατανεμηθεί πιο ομοιόμορφα και να διεισδύσει καλύτερα στους ιστούς του περιτοναίου.
Σε τι διαφέρει από το HIPEC
- HIPEC: θερμαινόμενη υγρή χημειοθεραπεία, που δίνεται στο πλαίσιο μεγάλης κυτταρομειωτικής χειρουργικής (CRS), με θεραπευτικό στόχο όταν είναι εφικτή η πλήρης αφαίρεση της ορατής νόσου.
- PIPAC: αερόλυμα χημειοθεραπείας υπό πίεση, μέσω λαπαροσκόπησης, επαναλήψιμο, που απευθύνεται συνήθως σε προχωρημένη περιτοναϊκή νόσο μη κατάλληλη για πλήρη κυτταρομείωση — κυρίως για έλεγχο της νόσου και των συμπτωμάτων.
Οι δύο μέθοδοι, δηλαδή, δεν ανταγωνίζονται· καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες στο φάσμα της περιτοναϊκής νόσου.
Τα πλεονεκτήματα
- Ομοιόμορφη κατανομή και καλύτερη διείσδυση του φαρμάκου, χάρη στο αερόλυμα υπό πίεση.
- Χαμηλότερες δόσεις φαρμάκου, με τοπική δράση και λιγότερες συστηματικές παρενέργειες.
- Ελάχιστα επεμβατική (λαπαροσκοπική), με μικρή διάρκεια νοσηλείας.
- Επαναλήψιμη — επιτρέπει και επανεκτίμηση της νόσου με άμεση όραση και βιοψίες σε κάθε συνεδρία.
Ποιοι ασθενείς είναι κατάλληλοι
Απευθύνεται σε επιλεγμένους ασθενείς με περιτοναϊκές μεταστάσεις — για παράδειγμα από καρκίνο στομάχου, παχέος εντέρου, ωοθηκών ή σκωληκοειδούς — συχνά όταν δεν είναι εφικτή η πλήρης κυτταρομείωση. Μπορεί να συνδυαστεί με συστηματική χημειοθεραπεία (διπλής κατεύθυνσης προσέγγιση). Η ένταξη γίνεται πάντα από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα (MDT).
Πώς γίνεται η επέμβαση
Μέσα από μια λαπαροσκόπηση, εισάγεται ειδικός εκνεφωτής που ψεκάζει το χημειοθεραπευτικό ως αερόλυμα στην κοιλιακή κοιλότητα υπό πίεση. Το αερόλυμα παραμένει για λίγα λεπτά και στη συνέχεια απομακρύνεται με ασφάλεια. Η επέμβαση είναι σύντομη και, ως ελάχιστα επεμβατική, επιτρέπει συνήθως σύντομη νοσηλεία και επανάληψη ανά διαστήματα.
Τι δείχνουν τα δεδομένα
Το PIPAC είναι αναδυόμενη μέθοδος: τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά ως προς την ασφάλεια, τον έλεγχο της νόσου και των συμπτωμάτων, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη κλινικές μελέτες που θα προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον ρόλο του ανά τύπο όγκου. Εφαρμόζεται σε εξειδικευμένα κέντρα και συχνά στο πλαίσιο οργανωμένων πρωτοκόλλων.
Ανάρρωση
Ως ελάχιστα επεμβατική επέμβαση, το PIPAC συνοδεύεται συνήθως από σύντομη νοσηλεία και ήπια μετεγχειρητική πορεία, κάτι που διευκολύνει και την επαναληψιμότητά του. Ο ακριβής σχεδιασμός εξατομικεύεται. Δείτε αναλυτικά τη σελίδα για την περιτοναϊκή νόσο & HIPEC και τις υπηρεσίες.
Τι είναι το PIPAC;
Το PIPAC (Pressurized IntraPeritoneal Aerosol Chemotherapy) είναι μια ελάχιστα επεμβατική, λαπαροσκοπική τεχνική που χορηγεί χημειοθεραπεία ως αερόλυμα υπό πίεση μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα, για την αντιμετώπιση περιτοναϊκών μεταστάσεων.
Σε τι διαφέρει από το HIPEC;
Το HIPEC είναι θερμαινόμενη υγρή χημειοθεραπεία που χορηγείται στο πλαίσιο μεγάλης κυτταρομειωτικής χειρουργικής, με θεραπευτικό στόχο όταν είναι εφικτή η πλήρης αφαίρεση της νόσου. Το PIPAC είναι επαναλήψιμη, ελάχιστα επεμβατική λαπαροσκοπική επέμβαση με αερόλυμα, που απευθύνεται συνήθως σε προχωρημένη περιτοναϊκή νόσο μη κατάλληλη για πλήρη κυτταρομείωση, συχνά για έλεγχο της νόσου.
Ποιοι ασθενείς είναι κατάλληλοι;
Επιλεγμένοι ασθενείς με περιτοναϊκές μεταστάσεις (π.χ. από καρκίνο στομάχου, παχέος εντέρου, ωοθηκών ή σκωληκοειδούς), συχνά όταν δεν είναι εφικτή η πλήρης κυτταρομείωση. Η απόφαση λαμβάνεται από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα.
Πόσο συχνά επαναλαμβάνεται;
Το PIPAC σχεδιάζεται ως επαναλήψιμη θεραπεία, τυπικά κάθε περίπου 6 εβδομάδες για μερικές συνεδρίες, συχνά σε συνδυασμό με συστηματική χημειοθεραπεία. Το πρόγραμμα εξατομικεύεται.
Είναι καθιερωμένη θεραπεία;
Πρόκειται για εξειδικευμένη, αναδυόμενη τεχνική που εφαρμόζεται σε έμπειρα κέντρα· τα δεδομένα εξελίσσονται και συχνά χρησιμοποιείται στο πλαίσιο μελετών ή εξατομικευμένου πλάνου. Δεν αντικαθιστά την κυτταρομειωτική χειρουργική με HIPEC όταν είναι εφικτή η ίαση μέσω πλήρους αφαίρεσης.