Η σκωληκοειδεκτομή είναι η αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης και η οριστική θεραπεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας. Γίνεται κατεξοχήν λαπαροσκοπικά, ως επείγον περιστατικό, με ταχεία ανάρρωση όταν αντιμετωπίζεται έγκαιρα.
Τι είναι η σκωληκοειδεκτομή;
Είναι η χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης — μιας μικρής σωληνοειδούς απόφυσης που εκφύεται από το παχύ έντερο (τυφλό) — όταν αυτή φλεγμαίνει (σκωληκοειδίτιδα). Παραμένει η καθιερωμένη, οριστική θεραπεία και εκτελείται κατεξοχήν λαπαροσκοπικά.
Στόχος είναι η έγκαιρη αφαίρεση πριν από τη διάτρηση, που οδηγεί σε περιτονίτιδα ή απόστημα. Η σκωληκοειδίτιδα εξελίσσεται ταχέως, γι' αυτό η επέμβαση συχνά έχει επείγοντα χαρακτήρα.
Πότε χρειάζεται;
Ενδείκνυται στην οξεία σκωληκοειδίτιδα, η οποία επιβεβαιώνεται με κλινική εικόνα και απεικόνιση (υπερηχογράφημα ή αξονική). Η παρουσία κοπρόλιθου αποτελεί ισχυρή ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης, καθώς σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο διάτρησης και αποτυχίας συντηρητικής αγωγής.
Σε επιλεγμένες, μη επιπλεγμένες περιπτώσεις χωρίς κοπρόλιθο μπορεί να συζητηθεί αντιβιοτική αγωγή, με τον γνωστό κίνδυνο υποτροπής. Σε φλεγμονώδη μάζα/απόστημα, μπορεί να προηγηθεί παροχέτευση και αντιβίωση, με ενδεχόμενη επέμβαση σε δεύτερο χρόνο.
Προετοιμασία
Ως συχνά επείγον περιστατικό, προηγείται ταχεία εκτίμηση: εξετάσεις αίματος, απεικόνιση για επιβεβαίωση και αποκλεισμό άλλης αιτίας, ενδοφλέβια ενυδάτωση και αντιβιοτική προφύλαξη. Ρυθμίζονται τυχόν αντιπηκτικά.
Πώς γίνεται
Υπό γενική αναισθησία, μέσω τριών μικρών τομών, αναγνωρίζεται η σκωληκοειδής, διαχωρίζεται το μεσοσκωληκοειδικό αγγειακό μίσχος και απολινώνεται η βάση της (με βρόχους ή αναστομωτικό εργαλείο). Το παρασκεύασμα αφαιρείται μέσα σε ασκό για αποφυγή μόλυνσης του τραύματος.
Σε διάτρηση ή περιτονίτιδα, η κοιλιά εκπλένεται σχολαστικά· σε περιορισμένο απόστημα μπορεί να τοποθετηθεί παροχέτευση. Η μετατροπή σε ανοιχτή είναι σπάνια και αποτελεί επιλογή ασφάλειας σε δύσκολη ανατομία.
Λαπαροσκοπική
Η προτιμώμενη τεχνική: μικρές τομές, λιγότερος πόνος, ταχύτερη επάνοδος και καλύτερη επιθεώρηση της κοιλιάς.
Ανοιχτή
Σε προχωρημένη περιτονίτιδα ή δύσκολες περιπτώσεις, όταν εξυπηρετεί την ασφάλεια.
Επιπλεγμένη νόσος
Σε απόστημα/διάτρηση: παροχέτευση, αντιβίωση και εξατομικευμένος χρόνος επέμβασης.
Ανάρρωση
Στη μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα το εξιτήριο δίνεται συχνά σε 1 ημέρα, με ταχεία επαναφορά της σίτισης. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται σε λίγες ημέρες.
Σε επιπλεγμένη νόσο (διάτρηση/απόστημα) η νοσηλεία και η αντιβιοτική αγωγή παρατείνονται. Άμεση επανεκτίμηση χρειάζεται επί πυρετού, επιδεινούμενου πόνου ή δυσανεξίας στη σίτιση.
Κίνδυνοι & αποτελέσματα
Ασφαλής, συχνή επέμβαση. Οι κίνδυνοι σχετίζονται κυρίως με τη βαρύτητα της φλεγμονής: λοίμωξη τραύματος και ενδοκοιλιακό απόστημα είναι συχνότερα μετά από διάτρηση. Σπανιότερα: διαφυγή από τη βάση, ειλεός.
Η έγκαιρη αντιμετώπιση βελτιώνει δραματικά την έκβαση. «Επιτυχία» σημαίνει πλήρη ίαση χωρίς επιπλοκές και ταχεία επάνοδο.
Συχνές ερωτήσεις ασθενών
Είναι πάντα επείγουσα;
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα αντιμετωπίζεται κατά κανόνα επειγόντως, για να αποφευχθεί η διάτρηση. Σε επιλεγμένες, μη επιπλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί αρχική συντηρητική αγωγή, αλλά η χειρουργική παραμένει η οριστική λύση.
Λαπαροσκοπικά ή ανοιχτά;
Η λαπαροσκοπική είναι η προτιμώμενη προσέγγιση στις περισσότερες περιπτώσεις. Η ανοιχτή επιλέγεται όταν υπάρχει προχωρημένη νόσος ή για λόγους ασφάλειας.
Πόσο γρήγορα θα αναρρώσω;
Στην απλή μορφή, οι περισσότεροι επιστρέφουν σπίτι σε 1–2 ημέρες και σε δραστηριότητες μέσα σε 1–2 εβδομάδες.
Χρειάζεται αντιβίωση;
Ναι, χορηγείται περιεγχειρητικά· σε επιπλεγμένες μορφές παρατείνεται ανάλογα με την εικόνα.