Η γαστρεκτομή είναι η αφαίρεση τμήματος (μερική) ή ολόκληρου (ολική) του στομάχου. Στον καρκίνο περιλαμβάνει λεμφαδενικό καθαρισμό D2 και ανακατασκευή της συνέχειας του πεπτικού. Πλέον γίνεται κατ' εξοχήν λαπαροσκοπικά/ρομποτικά, με ανοιχτή προσέγγιση σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Τι είναι η γαστρεκτομή;
Είναι η εκτομή τμήματος (υφολική) ή ολόκληρου (ολική) του στομάχου και η αποκατάσταση της συνέχειας του πεπτικού. Κύρια ένδειξη είναι ο καρκίνος του στομάχου, όπου η επέμβαση διέπεται από ογκολογικές αρχές.
Καθοριστικός είναι ο λεμφαδενικός καθαρισμός D2 — η συστηματική αφαίρεση των περιοχικών λεμφαδένων — που αποτελεί το καθιερωμένο πρότυπο για ογκολογική επάρκεια.
Πότε χρειάζεται;
Κύρια ένδειξη ο καρκίνος του στομάχου· επίσης επιλεγμένοι GIST και, σπανιότερα, επιπλεγμένη καλοήθης νόσος. Η έκταση (υφολική vs ολική) καθορίζεται από τη θέση και τον τύπο του όγκου.
Η απόφαση, η αλληλουχία με χημειοθεραπεία (περιεγχειρητική) και η στρατηγική λαμβάνονται σε διεπιστημονική ομάδα μετά από πλήρη σταδιοποίηση.
Προετοιμασία
Προηγούνται ενδοσκόπηση με βιοψία, σταδιοποίηση με αξονική, συχνά ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα και, επί υποψίας περιτοναϊκής νόσου, διαγνωστική λαπαροσκόπηση. Σημαντική είναι η διατροφική υποστήριξη και η βελτιστοποίηση πριν την επέμβαση.
Πώς γίνεται
Η επέμβαση γίνεται πλέον κατεξοχήν λαπαροσκοπικά/ρομποτικά, με ανοιχτή προσέγγιση σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Αφαιρείται το πάσχον τμήμα με επαρκή όρια και εκτελείται συστηματικός λεμφαδενικός καθαρισμός D2.
Η συνέχεια αποκαθίσταται με ανακατασκευή (συχνά Roux-en-Y μετά από ολική), με προσοχή στην ασφάλεια και την αιμάτωση των αναστομώσεων.
Μερική/υφολική
Αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος με διατήρηση μέρους του στομάχου — για όγκους κατάλληλης θέσης.
Ολική
Αφαίρεση όλου του στομάχου με ανακατασκευή Roux-en-Y — για διάχυτη ή κεντρική νόσο.
Λαπ./Ρομποτική
Η κατ' εξοχήν πλέον προσέγγιση, με ογκολογική επάρκεια και ταχύτερη ανάρρωση· ανοιχτή σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Ανάρρωση
Η σίτιση επανέρχεται σταδιακά με πρωτόκολλο ERAS και η νοσηλεία διαρκεί συνήθως αρκετές ημέρες. Συνιστώνται μικρά, συχνά γεύματα· μετά από ολική γαστρεκτομή απαιτείται μακροχρόνια υποκατάσταση βιταμίνης B12 και παρακολούθηση θρέψης/σιδήρου.
Μπορεί να εμφανιστεί παροδικό σύνδρομο dumping, που βελτιώνεται με διατροφικές προσαρμογές.
Κίνδυνοι & αποτελέσματα
Ειδικές επιπλοκές: διαφυγή αναστόμωσης ή του δωδεκαδακτυλικού κολοβώματος, αιμορραγία, καθυστερημένη γαστρική κένωση, και μακροπρόθεσμα διατροφικές ελλείψεις/dumping. Η σωστή τεχνική και η διατροφική παρακολούθηση τα περιορίζουν.
Δείκτες ποιότητας: ελεύθερα όρια και επαρκής αριθμός λεμφαδένων (D2). «Επιτυχία» σημαίνει ογκολογικά πλήρη εκτομή με ασφαλή ανακατασκευή.
Συχνές ερωτήσεις ασθενών
Μπορώ να ζήσω χωρίς στομάχι;
Ναι. Μετά από ολική γαστρεκτομή το πεπτικό ανακατασκευάζεται και οι ασθενείς προσαρμόζονται με μικρά, συχνά γεύματα και διατροφική παρακολούθηση, συμπεριλαμβανομένης της B12.
Τι είναι ο λεμφαδενικός καθαρισμός D2;
Είναι η συστηματική αφαίρεση των λεμφαδένων γύρω από τον στόμαχο κατά τις ογκολογικές αρχές, που βελτιώνει το ογκολογικό αποτέλεσμα.
Θα χρειαστώ χημειοθεραπεία;
Σε αρκετές περιπτώσεις καρκίνου στομάχου χορηγείται χημειοθεραπεία πριν ή/και μετά. Η απόφαση λαμβάνεται στο ογκολογικό συμβούλιο.
Γίνεται λαπαροσκοπικά;
Ναι, πλέον κατ' εξοχήν — με ισοδύναμη ογκολογική επάρκεια και ταχύτερη ανάρρωση. Η ανοιχτή προσέγγιση επιλέγεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.